DOANH NGHIỆP NÀO NÊN QUAN TÂM ĐẾN CHUYỂN ĐỔI SỐ?

0
76
Là một người luôn hỗ trợ các chủ doanh nghiệp kinh doanh với giải pháp sao cho phù hợp với hiện trạng của họ. Tôi nghĩ tôi có thể giúp các bạn có được một góc nhìn đủ chiều sâu cho việc tiếp cận một cách đúng đắn về khái niệm chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ với các loại hình qui mô khác nhau. Các quan điểm và hiện tượng xoay quanh mà cá nhân tôi đã quan sát, sẽ được chia sẻ cụ thể dưới bài viết này.
Thứ nhất, Chuyên gia không cùng ngôn ngữ với ông/bà chủ vừa và nhỏ. Vì họ chưa từng khởi nghiệp và kinh doanh, đừng trách họ, họ chưa làm những thứ mà bạn đã từng trải qua, những thứ họ nói không hề sai, chỉ là không phù hợp với bạn.
Thứ hai, Người kinh doanh chưa trải qua hết tất cả trải nghiệm cần có với tất cả thể loại qui mô. Những gì chúng ta trải nghiệm chỉ tạm thời dừng lại với qui mô và đội nhóm của chúng ta điều hành tương ứng với qui mô mà chúng ta đã trải qua.
Chuyên gia không cùng ngôn ngữ với ông/bà chủ vừa và nhỏ – Freefik
Vì chính hai điều trên, việc xuất hiện một khoảng cách (Gap) giữa việc chuyên gia học thuật sẽ không thể hiểu hết tính phù hợp (Relevance) khi ứng dụng một sản phẩm công nghệ hay chuyển đổi số cho các doanh nghiệp. Và cũng chính vì sự thiếu thấu hiểu này, cùng lúc đó với sự mất mát về tiền bạc và nguồn lực từ chính trải nghiệm trong quá khứ của các ông/bà chủ; ông/bà chủ sẽ có định kiến với các từ khóa này khi chưa có cơ hội được hiểu rõ tận cùng của sự việc hay vấn đề. Là người hiểu điều này một cách sâu sắc ở các cương vị: Chủ tịch điều hành, Giám đốc điều hành, người khởi nghiệp và cả chuyên gia. Tôi chia sẻ đến các bạn những nguyên tắc và điều kiện nào thì nên ứng dụng chuyển đổi sốcông nghệ.
Thứ nhất, Chưa có một mô hình kinh doanh và hướng tiếp cận thị trường khác biệt trong khi qui mô, giai đoạn hình thành phát triển công ty chưa đạt ngưỡng. Chuyển đổi số thực chất xuất phát từ động lực quản lí kinh doanh cần gia tăng hiệu quả, gia tăng sự mở rộng, giảm chi phí vận hành, ít sử dụng nguồn lực (Tài chính, con người và cơ hội); chính từ động lực này, con người ứng dụng các cách thức và hình thức công nghệ để đạt được mục tiêu trên, gia tăng lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh so với đối thủ cạnh tranh; từ đó gia tăng lợi ích và giá trị cho hội đồng thượng tầng (Ông bà chủ, hội đồng quản trị, hội động thành viên…) trên báo cáo tài chính.
Mô hình kinh doanh và hướng tiếp cận thị trường khác biệt – Freefik
Tuy nhiên, có rất nhiều doanh nghiệp đang sở hữu một mô hình kinh doanh không có sự khác biệt, không có nhiều thay đổi mới nằm trong các trường hợp sau.
  • Sự sáng tạo mới từ một ứng dụng công nghệ, kĩ thuật mới… khó bắt chước.
  • Một mô hình kinh doanh sáng tạo.
  • Một ứng dụng giảm giá thành và tăng lợi nhuận gộp so với cách vận hành thông thường đã có trên thị trường.
Nếu bạn đều không nằm trong 3 gạch đầu dòng trên, đồng thời, khi ứng dụng công nghệ, do qui mô tương đối nhỏ, việc ứng dụng công nghệ hay chuyển đổi số là không phù hợp, nghĩa là bạn cần đắn đo giữa việc Yes/No (Có nên làm hay không) chứ không phải ‘nên làm/làm với ngân sách bao nhiêu’. Vậy, nếu bạn đang sở hữu các doanh nghiệp không đạt qui mô và ngưỡng phát triển hay nói cách khác; với các doanh nghiệp chưa có sự khác biệt về sản phẩm mới, cách tiếp cận thị trường mới trong bối cảnh năng lực quản lí và khả năng nhân rộng của chúng ta không đủ khác biệt (do chúng ta sinh sau đẻ muộn), tôi đề nghị bạn khoan hãy nghĩ tới chuyển đổi số.
Từ việc tư vấn các doanh nghiệp qui mô từ 3 triệu đô tối thiểu đến 50 triệu đô doanh số/1 năm trở lên, tôi nhận ra các con số định lượng tối thiểu để ứng dụng công nghệ điều hành doanh nghiệp đó là qui mô từ 50 tỉ/1 năm và có tối thiểu 40 – 50 con người, đây có thể là qui chuẩn để bạn dễ hình dung và ứng dụng cho riêng mình, để bạn:
  • Không vì FOMO (Fear of missing out), khi không hiểu bản chất lại mất tiền.
  • Không vì không hiểu tường tận mà đưa ra những nhận định làm chính mình chậm hơn so với các doanh nghiệp đối thủ.
Thứ 2, Quay trở về với cơ bản. Với lập luận ở phần thứ nhất, chúng ta cần quay trở về với những câu hỏi hết sức căn cơ về kinh doanh, tôi cho rằng đây là các câu hỏi để giải đáp cho việc, chúng ta đã sở hữu một sự khác biệt hay chưa. Vì khi bạn chỉ đang hòa vốn với qui mô nhỏ, điều đó không đồng nghĩa với việc khi làm qui mô lớn, bạn sẽ tiếp tục hòa vốn và có lợi thế cạnh tranh. Rất nhiều doanh nghiệp khi tôi vào thẩm định, họ chưa tham gia đủ các nghĩa vụ bắt buộc, chưa sử dụng hết và rạch ròi các nguồn lực, báo cáo tài chính chưa được đánh giá đúng, vậy khi bạn đang qui mô lớn, cụ thể điểm hòa vốn:
  • Doanh nghiệp sản xuất, thương mại: 100 tỉ/1 năm.
  • Dịch vụ: 23 tỉ (1triệu đô)/1 năm.
Ở tại đây, bạn mới đủ cơ sở để nhận định về tính ứng dụng nhân bản cho mô hình kinh doanh, và vì thế bạn mới có thể nghĩ tới việc ứng dụng công nghệ. Vậy, bạn hãy về hỏi với chính mình các câu hỏi sau.
  • Bạn có lợi thế cạnh tranh gì?
  • Bạn bán hàng cho ai?
  • Lí do bạn có thể nhân bản lên mô hình tối thiểu để quyết định ứng dụng công nghệ?
  • Các nỗi đau cụ thể bạn đã gặp phải cho từng đối tượng hay thành viên (trong doanh nghiệp) đang ứng dụng công nghệ trong công ty mình là gì?
Đặt ra các câu hỏi cơ bản để hiểu doanh nghiệp mình – Freefik
Đa phần khi phỏng vấn doanh nghiệp, tôi cho rằng cách mà doanh nghiệp dưới 5 – 7 năm thành lập, đội ngũ quản lí chưa đủ trưởng thành về nhận thức, tâm thức và năng lực để hiểu về chuyển đổi số. Công nghệ hay chuyển đổi số là bộ mặt vận hành thực tế quản trị bằng thủ công. Nhưng vấn đề đáng bàn là chính họ chưa trải qua các cấp độ quản lí chức năng chuẩn mực, thì làm sao có thể cảm nhận được đầy đủ các nỗi đau và sự khó chịu, thiếu thuận tiện khi không có công nghệ ứng dụng. Hay nói cách khác, họ không biết rằng họ thật sự cần điều đó. Có những doanh nghiệp tôi phỏng vấn toàn bộ nhân sự, tôi có nói thế này: “Doanh nghiệp của mình có nhiều nỗi đau trong quá khứ về ứng dụng công nghệ và mất tiền; đó vừa là điểm mạnh, vừa là điểm yếu”.
  • Điểm yếu: Có những khó khăn, cản trở khi tiếp cận với 1 đội ngũ chuyên gia mới hay phương pháp mới liên quan tới sự thành công của chuyển đổi số.
  • Điểm mạnh: Do có nỗi đau rồi, họ dễ dàng nhận thức rõ, họ thực sự cần điều gì.
Vấn đề là doanh nghiệp các bạn đã trải qua đủ nỗi đau để thấy mình cần chưa, hay chỉ cần vì đó là sự kêu gọi theo phong trào của chính phủ.
Thứ ba, Lời khuyên của tôi dành cho bạn. Với các doanh nghiệp qui mô chưa đủ lớn, hãy nhìn nhận công nghệ như sau.
  • Ứng dụng các công cụ Digital để gia tăng doanh số hiện hữu (Facebook, Google, Tiktok, Sàn TMDT…).
  • Ứng dụng các phần mềm thương mại dành cho số đông được thương mại có sẵn.
  • Chấp nhận thủ công một phần cho tới khi qui mô mình đủ lớn.
Với các doanh nghiệp đủ lớn về qui mô. Tiến hành Đánh giá tiền sẵn sàng (Readiness Report) để xem đội ngũ mình đã thực sự sẵn sàng cho việc ứng dụng các kiến thức quản trị (Business Level) và kiến thức chức năng (Functional Level) chưa; chỉ khi thực sự sẵn sàng và ban điều hành có kiến thức và nhận thức và sự sẵn sàng nhất định, bạn mới có câu trả lời chính xác cho việc doanh nghiệp mình có nên ứng dụng chuyển đổi số; và nếu ứng dụng chấp nhận việc chưa hoàn chỉnh về năng lực tiếp nhận, có giải pháp nếu để tiến hành song song hay không?
Triển khai Đánh giá tiền sẵn sàng – Chevalier Business Review
Bạn có thể tham khảo tại một bài viết mà tôi hay ứng dụng cho các doanh nghiệp đủ qui mô tại đây: https://chevalier.edu.vn/courses/cbr-coaching-in-house.html
Hi vọng các chủ doanh nghiệp có góc nhìn đầy đủ và hiểu sâu, cặn kẽ các vấn đề trước khi ứng dụng cho doanh nghiệp của mình. Có khi vấn đề nằm ở chỗ không phải là có nên ứng dụng chuyển đổi số hay không, mà vấn đề nằm ở chỗ, doanh nghiệp của bạn thực tế chưa có gì khác biệt, chưa đủ khả năng để trở thành một doanh nghiệp lớn chứ không phải là nên ứng dụng công nghệ gì. Dự đoán kịch bản: 5 năm nữa khi năng lực cạnh tranh bạn không có đủ, bạn sẽ bị đào thải hoặc lựa chọn một sản phẩm hay một mô hình kinh doanh mới khi doanh số trên năm của công ty bạn không vượt khỏi 30 – 50 tỉ/1 năm.

 

Phung Le Lam Hai, Chairman at SAADO Holdings.,

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here